กุ่มบก

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Crateva adansonii DC. subsp. trifoliata (Roxb.) Jacobs

ชื่อสามัญ : Sacred Barnar, Caper Tree

วงศ์ : Capparaceae

ชื่ออื่น : ผักกุ่ม

ดอกกุ่มบก (ภาพจากอินเทอร์เน็ต)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ต้นขนาดกลาง สูง ๖-๑๐ ม. ใบประกอบแบบนิ้วมือ มีใบย่อย ๓ ใบ ก้านใบประกอบยาว ๗-๙ ซม. ใบย่อยรูปรีหรือรูปไข่ กว้าง ๔-๖ ซม. ยาว ๗.๕-๑๑ ซม. ปลายแหลมหรือเรียวแหลม โคนแหลมหรือสอบแคบ ขอบเรียบ ใบย่อยที่อยู่ด้านข้างโคนใบเบี้ยว แผ่นใบค่อนข้างหนา เส้นแขนงใบข้างละ ๔-๕ เส้น ก้านใบย่อยยาว ๔-๕ มม. ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามง่ามใบใกล้ปลายยอด ก้านดอกยาว ๓-๗ ซม. กลีบเลี้ยงรูปรี กว้าง ๒-๓ มม. ยาว ๔-๕ มม. เมื่อแห้งมักเป็นสีส้ม กลีบดอกสีขาวอมเขียวแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือชมพูอ่อน รูปรี กว้าง ๐.๘-๑.๕ ซม. ยาว ๑.๒-๑.๘ ซม. โคนกลีบเป็นเส้นคล้ายก้าน ยาว ๓-๗ มม. เกสรเพศผู้สีม่วง มี ๑๕-๒๒ อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ ๔ ซม. ก้านชูเกสรเพศเมียยาวประมาณ ๕ ซม. รังไข่ค่อนข้างกลมหรือรี มี ๑ ช่อง ผลกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง ๒-๓.๕ ซม. เปลือกมีจุดแต้มสีน้ำตาลอมแดง เมื่อแก่เปลือกเรียบ ก้านผลกว้าง ๒-๔ มม. ยาว ๕-๑๓ ซม. เมล็ดรูปคล้ายเกือกม้าหรือรูปไต กว้างประมาณ ๒ มม. ยาวประมาณ ๖ มม. ผิวเรียบ

สรรพคุณ :

ใบ - ขับลม ฆ่าแม่พยาธิ เช่น พวกตะมอย และทาแก้เกลื้อนกลาก

เปลือก - ร้อน ขับลม แก้นิ่ง แก้ปวดท้อง ลงท้อง คุมธาตุ

กระพี้ - ทำให้ขี้หูแห้งออกมา

แก่น - แก้ริดสีดวง ผอม เหลือง

ราก - แก้มานกษัย อันเกิดแต่กองลม

เปลือก - ใช้ทาภายนอก แก้โรคผิวหนัง